Wettelijk kader

Universeledienstverplichting (USO)

bpost is aangeduid als verstrekker van de universele dienst tot 31 december 2018. Dat brengt met zich mee:

  • Ophaling, sortering, transport en uitreiking van postzendingen tot 2kg en postpakketten tot 10kg (en tot 20kg voor pakketten afkomstig uit de lidstaten).
  •  Levering van diensten voor aangetekende en verzekerde zendingen

Daarnaast dient bpost, als verstrekker van de universele dienst:

  • Uniforme tarieven toe te passen en een identieke service te verlenen in heel België
  • In elke Belgische gemeente minstens 1 servicepunt uit te baten
  • Minstens vijf keer per week poststukken op te halen en uit te reiken (niet op zondagen en officiële feestdagen)
  • Het volledige Belgische grondgebied te bestrijken voor stukken tot 10kg

Vanaf 1 januari 2019 zouden één of meerdere verstrekkers van de universele dienst kunnen worden aangesteld voor een periode van 10 jaar, waarin de USO in verschillende segmenten zou kunnen worden verdeeld. De wet bepaalt dat de identiteit van de nieuwe verstrekker(s) van de universele dienst tegen eind 2015 gekend moet zijn (3 jaar voor het verstrijken van de huidige termijn). bpost werd tot op heden nog niet ingelicht over enig proces m.b.t. het aanstellen van één of meerdere verstrekkers van de universele dienst na 2018.

Vergunningen

Elke operator (andere dan de aangeduide verstrekker van de universele dienst) die een brievenpostactiviteiten uitvoert die binnen de reikwijdte van de verplichting van de USO valt, moet een vergunning hebben die door het BIPT wordt uitgereikt.

Om een vergunning te bekomen, dient er te worden voldaan aan verschillende voorwaarden die gelijke mededinging garanderen:

  • Geografische dekking: In het vijfde jaar dient 80 % van het grondgebied van elk van de 3 Belgische gewesten te worden bestreken
  • Frequentie: binnen de twee jaar dient minstens tweemaal per week post te worden uitreikt
  • Tarifering: een uniforme tarifering aanbieden in het volledige gebied dat wordt bestreken
  • Maatschappelijk: contractuele medewerkers aanwerven

TBC-Post kreeg een vergunning in mei 2013.

Diensten van Algemeen Economisch Belang

bpost vervult uiteenlopende opdrachten voor openbare dienstverlening of Diensten van Algemeen Economisch Belang (DAEB) waarvoor het een vergoeding ontvangt vanwege de Belgische Staat. De persconcessies voor het verdelen van kranten en tijdschriften werden door de Belgische Staat aan bpost toegewezen. Deze concessies lopen gedurende een periode van 5 jaar en nemen aanvang op 1 januari 2016 om te eindigen op 31 december 2020. Ze omvatten:

  • De vroege uitreiking van kranten (vóór 7.30 uur op weekdagen en vóór 10 uur op zaterdagen)
  • De uitreiking van tijdschriften tegen een tarief dat vastgelegd is door de Belgische Staat

Naast de persconcessies verleent bpost nog enkele andere DAEB. Deze staan beschreven in het Zesde Beheerscontract dat werd afgesloten met de Belgische Staat. Ze omvatten:

  • Het instandhouden van een uitgebreid netwerk van postkantoren en postpunten
  • De uitbetaling aan huis van pensioenen en andere sociale uitkeringen
  • De aanvaarding van geldstortingen op postrekeningen en het uitvoeren van betalingen op die rekeningen in postkantoren
  • De uitreiking van verkiezingsdrukwerk tegen een verlaagd tarief
  • De uitreiking van brievenpost die onder het stelsel vallen van de portvrijdom

Het Zesde Beheerscontract dekt een periode van 5 jaar met aanvang op 1 januari 2016 en lopend tot 31 december 2020.

bpost zal voor zowel de persconcessies als het Zesde Beheerscontract een maximumvergoeding (exclusief inflatie) ontvangen van 261,0 miljoen euro in 2016, 260,8 miljoen euro in 2017, 257,6 miljoen euro in 2018, 252,6 miljoen euro in 2019 en 245,6 miljoen euro in 2020. Deze bedragen dienen nog te worden verhoogd met inflatie op een jaarlijkse cumulatieve basis.

Prijszettingsprincipes voor brievenpost

Voor diensten die onder de USO vallen worden de algemene principes van betaalbaarheid, kostenoriëntatie, transparantie, niet-discriminatie en uniformiteit van de tarieven in het hele land toegepast.

Binnenlandse stukpost en USO-pakketten die deel uitmaken van het "kleingebruikerpakket" vallen onder een prijsbegrenzingsformule, waardoor tariefverhogingen met inflatie plus een kwaliteitsbonus mogelijk zijn. De kwaliteitsbonus treedt in werking zodra 90% van de stukken die deel uitmaken van het "kleingebruikerpakket" op tijd worden geleverd. Het ongebruikte deel van deze prijsverhogingsmarge wordt gedurende drie jaar overgedragen, elk jaar op een voortschrijdende basis.

Prijsverhogingen worden in de praktijk elk jaar op 1 januari van kracht.

Belgische regulator

Het Belgisch Instituut voor Postdiensten en Telecommunicatie (BIPT, www.bipt.be) reguleert de postsector in België.